Δορυφόρος Φόβος
Ο θεός του πολέμου. Γιος της Ήρας και του Δία. Ήταν προκλητικός,
πολεμοχαρής και εκπροσωπούσε την παρορμητική φύση του πολέμου.
Με την Αφροδίτη απέκτησε τρία παιδιά, τον Δείμο, τον Φόβο και την Αρμονία. Οι Δείμος και Φόβος
συμβόλιζαν τον τρόμο και συνόδευαν τον πατέρα τους στα πεδία των μαχών. Η
Αρμονία ήταν γυναίκα του Κάδμου, του ιδρυτή της πόλεως των Θηβών και μητέρα της
Σεμέλης και της Ινούς (Θεογονία
στίχοι 933-937).
Η λατρεία του ήταν διαδεδομένη στην Πελοπόννησο,
στη Σπάρτη, στο Άργος και τη Μαντίνεια. Θεωρούσαν ότι ήταν παρών σε όλα τα
πεδία της μάχης, είτε πεζός είτε πάνω στο άρμα του. Τα σύμβολα του ήταν το δόρυ
και ο αναμμένος πυρσός.
Μεγάλη διαμάχη είχε ο Άρης με την Αθηνά, που ήταν και πολεμική
θεά. Η Αθηνά όμως ήταν θεά της σοφίας, συνδύαζε δηλαδή τη δύναμη με την
εξυπνάδα. Γι΄ αυτό τις περισσότερες φορές νικούσε το θεό και τον ντρόπιαζε. Οι
πιο πολλές συγκρούσεις ανάμεσα τους έγιναν στη διάρκεια του Τρωικού
Πολέμου. Στην τελική μάχη του πολέμου όλοι οι θεοί έτρεξαν πάνοπλοι στο
πεδίο της μάχης. Με τους Έλληνες ήταν η Ήρα, ο Ποσειδώνας, ο Ήφαιστος και η
Αθηνά. Με τους Τρώες ήταν ο Απόλλων, ο Άρης, η Άρτεμη και η Αφροδίτη.
Ο Άρης όρμησε στην Αθηνά και έριξε το δόρυ του που διαπέρασε την αιγίδα της. Η
Αθηνά χωρίς να χάσει το θάρρος της, άρπαξε ένα πελώριο βράχο και το έριξε πάνω
στον Άρη, ο οποίος σωριάστηκε κάτω. Οι υπόλοιποι θεοί τον χλεύασαν για μια
ακόμη φορά και μόνο η Αφροδίτη πήγε κοντά του να τον βοηθήσει (Ιλιάδα Φ 391-417).
Στην τέχνη, όταν (σπάνια)
απεικονίζεται, είναι ωραίος, επιβλητικός, μεγαλόσωμος υπερφυσικά. Στα
νομίσματα, και εδώ η μορφή του απαντάται σπάνια, απεικονίζεται συνήθως η
κρανοφόρος κεφαλή του. Γενικά, τον παρασταίνουν με θώρακα, περικεφαλαία,
ασπίδα, ακόντιο, ξίφος.
Ο Άρης συνήθως συνοδευόταν από τους δύο
γιους του, τον Δείμο και τον Φόβο, από την αδελφή του Έριδα, που εκπροσωπεί τη
διχόνοια. Ήταν σκληρός και ωμός, άστατος, μαχητικός χωρίς μέτρο και φρόνηση, σε
αντίθεση προς την αδελφή του Αθηνά, η οποία πάντα τον κέρδιζε στις μάχες και
διακρινόταν για την ορθή πολεμική στρατηγική.
Στις διηγήσεις των αρχαίων συγγραφέων γινόταν αναφορά στην πολύ δυνατή
φωνή του. Φορά θώρακα και περικεφαλαία και φέρει ασπίδα, ακόντιο και ξίφος.
Μάχεται πεζός ή σε τέθριππο με άλογα που ονομάζονται Αίθων (πυρώδης, άγριος,
ορμητικός ή με το χρώμα της φωτιάς), Φλόγιος, Κόναβος (θόρυβος, κλαγγή, κτύπος,
κρότος, πάταγος) και Φόβος.
Εξαιτίας αυτών των ιδιοτήτων του δεν
είναι συμπαθής στους Ολύμπιους, ούτε καν στον πατέρα του Δία που τον θεωρεί τον
πιο μισητό θεό σε αυτόν. Αντίστοιχα, αμφιθυμικά αισθήματα για τον θεό τρέφουν
και οι άνθρωποι -οι Αθηναίοι στη ζωφόρο του Παρθενώνα τον απομόνωσαν από τους
υπόλοιπους θεούς, κάτι που επιτείνεται από τη γειτνίαση του πολεμικού θεού με
τη βυθισμένη στις σκέψεις της και χωρίς επαφή με το περιβάλλον θεά Δήμητρα.
Αν και θεός του πολέμου και πολεμοχαρής, τα δικά του κατορθώματα δεν
είναι σπουδαία. Στη Γιγαντομαχία σκοτώνει μόνο ένα Γίγαντα. Όταν οι γιοι
του Ποσειδώνα Ώτος και Εφιάλτης, που επονομάζονται Αλωάδες απείλησαν με πόλεμο
τους θεούς εξουδετέρωσαν τον Άρη δένοντάς τον με αλυσίδες μέσα σε χάλκινο
δοχείο. Κρυφά τον ελευθέρωσε ο Ερμής, ενώ η Άρτεμη εξόντωσε τους Αλωάδες στη
Νάξο με δόλο. Στον Τρωικό πόλεμο ήταν στην πλευρά αυτών που τελικά ηττήθηκαν,
των Τρώων, ενώ η Αθηνά, που συχνά απεικονίζεται στην ελληνική τέχνη ως κάτοχος
Νίκης στο χέρι της, ευνόησε τους Έλληνες.
Όπως
και ο Δίας, οι Έλληνες δεν συμπαθούσαν τον Άρη, γιατί η ορμητικότητά του ήταν
βάναυση και άλογη, θυμίζοντας περισσότερο δαίμονα παρά θεό. Γι’ αυτό και συχνά
ηττάται ή ξεγελιέται από τον έξυπνο Ηρακλή και τη σοφή Αθηνά. Πληγώνεται αλλά
οι πληγές του γρήγορα επουλώνονται, γιατί είναι θεός.
Ο Άρης δεν λατρευόταν σε πολλούς τόπους, δεν υπήρχαν
πολλά ιερά προς τιμή του και δεν ήταν προστάτης καμιάς πόλης. Λατρευόταν κυρίως
στον τόπο της καταγωγής του, τη Θράκη, όμως το κυριότερο ιερό του βρισκόταν στη
Θήβα, όπου θεωρούνταν πρόγονος των Καδμείων.
Όταν ο Κάδμος,
φτάνοντας στην περιοχή, θέλησε να θυσιάσει την αγελάδα στην Αθηνά, έστειλε
μερικούς από τους συντρόφους του να φέρουν νερό από την Αρεία (του Άρη) πηγή
που τη φρουρούσε ένα φίδι που κάποιοι έλεγαν ότι καταγόταν από τη γενιά του Άρη
και άλλοι ότι ήταν γιος του. Σκότωσε τους περισσότερους από τους απεσταλμένους,
μέχρι που, οργισμένος ο Κάδμος σκότωσε τον δράκο. Από τα δόντια αυτού του δράκου,
που τα έσπειρε ο Κάδμος ύστερα από συμβουλή της Αθηνάς, αναδύθηκαν από τη γη οι
Σπαρτοί, πάνοπλοι και όμοιοι στον χαρακτήρα με τη γη της πηγής του πατέρα τους.
Αλληλοεξοντώθηκαν σε τυχαία φιλονικία ή και χωρίς λόγο. Για τον φόνο του φιδιού
ο Κάδμος εξαγνίστηκε με οκτάχρονη δουλική υπηρεσία στον Άρη. Αμέσως μετά οι
θεοί τον πάντρεψαν με την κόρη του θεού από την Αφροδίτη, την Αρμονία, και η
Αθηνά του εξασφάλισε τον θρόνο στη Θήβα.
|
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου