Κοιμήσου αγγελούδι μου

Μίκης Θεοδωράκης - Κώστας Βίρβος

Ανάμεσα στα "40 τραγούδια για παιδάκια και παιδιά" υπάρχει και το νανούρισμα του Κώστα Βίρβου 

" Κοιμήσου αγγελούδι μου". Το ακούσαμε και συγκινηθήκαμε πολύ. 

Ο Κώστας Βίρβος γεννήθηκε στα Τρίκαλα στις 29 Μαρτίου 1926. Ο πατέρας του, πλούσιος τυρέμπορας, τον στέλνει στην Κοργιαλένειο Σχολή. Τελειώνοντας το γυμνάσιο το 1943 κατεβαίνει στην Αθήνα και φοιτά στηνΠάντειο. Ο ίδιος σύμφωνα με διηγήσεις του έγραφε στιχάκια από νωρίς, αλλά ήθελε να γίνει σκηνοθέτης μιας και του άρεσε ιδιαίτερα το θέατρο.

Το 1943 περνάει στις γραμμές της Εθνικής Αντίστασης ως μέλος του ΕΑΜ. Το Μάρτη του '44 συλλαμβάνεται και βασανίζεται, γιατί έγραφε συνθήματα στους τοίχους για την τότε κυβέρνηση του βουνού. Ο πατέρας του με 800 χρυσές λίρες τον απελευθερώνει και έπειτα φεύγει για το βουνό, όπου εκεί συναντά και τον Άρη Βελουχιώτη. Εργάστηκε ως δημόσιος υπάλληλος απ' το 1954 έως το 1985. Έχει δυο κόρες.

  Έφυγε το βράδυ της Πέμπτης 6 Αυγούστου 2015.

 «Ο Βίρβος είναι ένα απ’ τα μεγάλα κλαριά στο δένδρο της ελληνικής μουσικής. Είναι ο λαϊκός ποιητής που έγραψε χιλιάδες τραγούδια. Πολλοί από μας κι από σας ασφαλώς δεν θα ξέρετε ότι τα τραγούδια που έχετε αγαπήσει, έχετε τραγουδήσει, και για τα οποία έχετε συγκινηθεί, έχετε κλάψει, έχετε πονέσει, έχετε ελπίσει, είναι δικοί του οι στίχοι. Έχει συνεργαστεί με όλους σχεδόν, τους πιο μεγάλους, τους πιο κλασικούς συνθέτες της λαϊκής μας μουσικής» Μίκης Θεοδωράκης

Κοιμήσου αγγελούδι μου,

παιδί μου νάνι νάνι...

Ο Μίκης Θεοδωράκης έντυσε με μουσική το νανούρισμα  που έγραψε ο Κώστας Βίρβος. Εμείς εμπνευστήκαμε απ' αυτό και μαζέψαμε τα νανουρίσματα που έλεγαν οι μαμάδες μας μα και διάφορα δημοτικά νανουρίσματα, μα και νανουρίσματα που έγραψαν άλλοι ποιητές.

Παραδοσιακό νανούρισμα από την Κύπρο

Άγια Μαρίνα και κυρά
που ποκοιμίζεις τα μωρά
ποκοιμίσ'το κορουδίν μου
το πκιο γλυκίν τραούδιν μου
κι'ύπνε που παίρνεις τα μωρά
πάρε κι' εμέναν τούτο
μικρόν μικρόν σου το 'δωκα
μεάλον φέρε μου τον
επάρ' το πέραν γύρισ'το
και στράφου πίσω φέρ'μου το
να δει τα δέντρη πώς ανθούν
και τα πουλιά πώς τσιλαηδούν
πώς χαίρουνται, πώς πετούνται
και πάσιν πέραν κι'έρκουνται
να δει του Μάη τραντάφυλλα
τ'Αούστου μήλα κόκκινα
Κι'α Παναγιά Δέσποινα
που ποκοιμίζεις τα μωρά
νάνι νάνα νανουθκιά του
κι'ύπνον εις τα ματούθκια του..... 

Το νανούρισμα της πεταλούδας

Γ. Χατζηπιερής

Νάνι νάνι νάνι νανανα…

Το παιδάκι μου νανανα…

Νάνι νάνι το παιδί

και γλυκά να κοιμηθεί

Μια πεταλούδα θα σε βάλει στα φτερά της

Για να σε πάει στα βελούδινα όνειρά της

Σε πέπλα ανάλαφρα, σε πουπουλένια δάση,

Θα σε ξαπλώσει κι απαλά θα σε σκεπάσει…

Μαίρη 

Η Μαίρη νανουρίζει το μωρό της

Κοιμήσου αγγελουδάκι μου

Κοιμήσου νάνι νάνι

Κοιμήσου εσύ μωράκι μου

Σε κούνια καρυδένια

Κοιμήσου κι ονειρέψου εσύ

Παραδεισένιους τόπους

(Το έλεγε στο Γιώργο η μαμά του, όταν ήταν μωρό)

Ο Γιώργος νανουρίζει  το μωρό του με το νανούρισμα που του έλεγε η μαμά του

Κοιμήσου μέρα όμορφη ( Παραδοσιακό)

Κοιμήσου μέρα όμορφη, νύχτα με τ’  αστρουλάκια

μπαξέ μου με τα λούλουδα και με τα γιασεμάκια.

Κοιμήσου με τη ζάχαρη και ξύπνα με το μέλι

Και λούσου με τα’ ανθόνερο που λούζονται οι αγγέλοι.

Κοιμήσου γιε μου πρωτογιέ και γιε μου κανακάρη

Και από την πόλη κοπελιά θε να ‘ρθει να σε πάρει.

Κοιμήσου γιε μου να τραφείς, γιε μου να μεγαλώσεις

Και τα προικιά περιμένουν σε κι οι κόρες καρτερούνε.

Αριστέα 

Ω,ω,ω κλαίει το μωρό

Θέλει παγωτό

Δε του δίνω εγώ.

Βάλια

Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά

Έλα πάρε και τούτο

Μικρό, μικρό σου το ‘ δωκα

Μεγάλο φέρε μου το

Μεγάλο σαν ψηλό βουνό

Ψηλό σαν κυπαρίσσι

Ν’ απλώνονται οι κλώνοι του

Σ’ ανατολή και δύση.

Δημήτρης 

Ο Μάριος προτιμάει να νανουρίζει το μωρό του περπατώντας

Δημοτικά νανουρίσματα

Ύπνε, που παίρνεις τα παιδιά, έλα πάρε και τούτο, μικρό μικρό σου το 'δωκα, μεγάλο φέρε μου 'το· μεγάλο σαν ψηλό βουνό, ίσιο σαν κυπαρίσσι κι οι κλώνοι του ν' απλώνονται σ' ανατολή και δύση.  Νάνι νάνι, νάνι νάνι ύπνον ήσυχο να κάνει. Να κοιμάται να μερώνει, να ξυπνά να μεγαλώνει· να κοιμάται σαν τ' αρνάκι, να ξυπνά σαν τ' αηδονάκι. Μην πατάτε, μη βροντάτε· το παιδάκι μου κοιμάται… Νάνι, θά 'ρθει η μάνα σου απ' το δαφνοπόταμο κι από το γλυκό νερό, να σου φέρει λούλουδα, λούλουδα, τριαντάφυλλα και μοσκογαρούφαλα.      Κοιμήσου συ, μωράκι μου, σε κούνια καρυδένια, σε ρουχαλάκια κεντητά και μαργαριταρένια. Έλα, Χριστέ και Παναγιά, και πάρ' το στους μπαξέδες και γέμισε τους κόρφους του λουλούδια, μενεξέδες. Κοιμήσου συ, παιδάκι μου, κι η μοίρα σου δουλεύει και το καλό σου ριζικό σού κουβαλεί και φέρνει. Κοιμάται νιο, κοιμάται νιο, κοιμάται νιο φεγγάρι, κοιμάται το παιδάκι μου στ' άσπρο το μαξιλάρι. Ο ύπνος τρέφει τα μωρά κι η υγειά τα μεγαλώνει και η κυρά η Παναγιά τα καλοξημερώνει. . Κοιμήσου αστρί, κοιμήσου αυγή, κοιμήσου νιο φεγγάρι, κοιμήσου, που να σε χαρεί ο νιος που θα σε πάρει. Κοιμήσου, που παράγγειλα στην Πόλη τα χρυσά σου, στη Βενετιά τα ρούχα σου και τα διαμαντικά σου. Κοιμήσου, που σου ράβουνε το πάπλωμα στην Πόλη και που σου το τελειώνουνε σαράντα δυο μαστόροι. Στη μέση βάνουν τον αϊτό, στην άκρη το παγόνι, νάνι του ρήγα το παιδί, του βασιλιά τ' αγγόνι. Κοιμήσου και παράγγειλα παπούτσια στον τσαγκάρη, να σου τα κάνει κόκκινα με το μαργαριτάρι. Κοιμήσου μες στην κούνια σου και στα παχιά πανιά σου, κι η Παναγιά η Δέσποινα να είναι συντροφιά σου. Να μου το πάρεις, ύπνε μου, τρεις βίγλες θα σου βάλω, τρεις βίγλες, τρεις βιγλάτορες κι οι τρεις αντρειωμένοι. Βάζω τον ήλιο στα βουνά και τον αϊτό στους κάμπους, τον κυρ Βοριά το δροσερόν ανάμεσα πελάγου. Ο ήλιος εβασίλεψε κι ο αϊτός αποκοιμήθη κι ο κυρ Βοριάς ο δροσερός στη μάνα του πηγαίνει: «Γιε μου, και πού 'σουν χτες προχτές, πού 'σουν την άλλη νύχτα; Μήνα με τ' άστρα μάλωνες, μήνα με το φεγγάρι; Μήνα με τον αυγερινό, που 'μαστε αγαπημένοι;» «Μήτε με τ' άστρα μάλωνα μήτε με το φεγγάρι μήτε με τον αυγερινό, οπού 'στε αγαπημένοι. Χρυσόν υγιόν εβίγλιζα στην αργυρή του κούνια». Kοιμάται το τριαντάφυλλο κοντά στη μαντζουράνα, κοιμάται το παιδάκι μου με τη γλυκιά του μάνα. Kοιμάται το παιδάκι μου στην αργυρή του κούνια, στην αργυρή και στη χρυσή και στη μαλαματένια. Kοιμήσου συ, παιδάκι μου, κι εγώ σε νανουρίζω, κι εγώ την κούνια σου κουνώ, γλυκά να σε κοιμίζω. Kοιμήσ' αστρί, κοιμήσ' αυγή, κοιμήσου, νιο φεγγάρι, κοιμήσου, κυρά θάλασσα με το χρυσό σου ψάρι. Νάνι νάνι A. Βαλαωρίτης Φύσ᾿, ἀγεράκι δροσερό, μὲς στῶν δενδρῶν τὰ φύλλα. Πάρ᾿ ἀπ᾿ τὰ ρόδα τὸν ἀνθὸ ἀπ᾿ τὴ μηλιὰ τὰ μῆλα καὶ φέρ᾿ τα στὸ παιδάκι μου. Εἶναι καλὸ καὶ κάνει, ἥσυχο, νάνι, νάνι. Ἀρχίνησε τὸ λάλημα, ἀηδόνι ἐρωτεμένο, νανάρισέ το, τὸ φτωχὸ εἶν᾿ ἀποκοιμημένο σὰν τὴ γλυκιά σου συντροφιὰ μὲς στὴ φωλιὰ σὰν κάνει, τὴ νύχτα, νάνι, νάνι. Ἄνοιξε, νυχτολούλουδο, ἄνοιξε καὶ μὴν κλείσεις, τὴν ὄμορφή σου μυρωδιὰ ὡσότου νὰ τὴ χύσεις ὅλη μὲς στὰ μαλλάκια του. Τὸ μαῦρο, ἰδὲς πῶς κάνει μαζί μου νάνι, νάνι. Παίζει τ᾿ ἀγέρι τοῦ Μαγιοῦ μέσα στὸν καλαμιῶνα, γελοῦνε τ᾿ ἄνθη, τὰ νερά, λαλεῖ ἡ νεροχελώνα. Εὐτυχισμένη εἶμαι κι ἐγὼ στὰ στήθια μου σὰν κάνει, τὸ μαῦρο, νάνι, νάνι. Καὶ σεῖς μὲ τὰ χρυσὰ φτερά, ὀνείρατά μου, ἐλᾶτε στὸ ἔρμο τὸ καλύβι μας, ἀγάλια ἀγάλια ἐμβᾶτε, σιγὰ μὴν τὸ ξυπνήσετε· κοιτάξετε πῶς κάνει ἄγγελος νάνι, νάνι. Ὀνείρατα εἶναι τοῦ φτωχοῦ ἡ συντροφιά, ἡ ἐλπίδα· τῆς χήρας ἡ παρηγοριά, ὁ ἥλιος, ἡ ἀχτίδα. Ἐλᾶτε, μὴν ἀφήσετε τὴ μάνα του ποὺ κάνει μαζί του νάνι, νάνι. -     Νανούρισμα- Αργύρης Εφταλιώτης Ἒλ᾿ ἀγεράκι τοῦ βουνοῦ καὶ γλυκοδρόσισέ το, κατέβ᾿ ἀχτίδα τ᾿ οὐρανοῦ καὶ γλυκοχάιδεψέ το. Νάνι, νάνι τὸ μωρό μου, πᾶρε, ὕπνε, τ᾿ ἀκριβό μου. Στ᾿ ἀγγελικό του πρόσωπο τῆς Παναγιᾶς ἡ χάρη καὶ τοῦ παιδιοῦ της ὁ σταυρὸς στὰ στήθια του καμάρι. Νάνι, νάνι στὸ μαντρί σου, λαγιαρνάκι μου, κοιμήσου. Τὰ ὄνειρ᾿ ἂς κατέβουνε χρυσὰ καὶ μυρωμένα ν᾿ ἀνθοβολοῦν στὰ χείλη σου χαμόγελα σπαρμένα. Νάνι, νάνι τ᾿ ἀγγελούδι, νάνι, ἀμύριστο λουλοῦδι. ῾Λᾶτε, τρυγόνες, πεῖτε μου, τί λέτε στ᾿ ἀκριβά σας, τὸ βράδι σὰν τὰ παίρνετε στὰ μαλακὰ φτερά σας. Νάνι, νάνι τ᾿ ἀργυρό μου, πᾶρε, ὕπνε, τ᾿ ἀκριβό μου. Ἂν λέτε πῶς τρελαίνεστε, ἐγὼ νὰ πῶ πεθαίνω, γιατί σεῖς τά ᾿χετε πολλὰ κι ἐγώ ᾿να τὸ καημένο. Νάνι, νάνι τὸ μωρό μου, νάνι τὸ μονάκριβό μου. Το πρωινό άστρο – Γ. Ρίτσος Στην κόρη μου Έρη Κοριτσάκι μου, θέλω να σου φέρω τα φαναράκια των κρίνων να σου φέγγουν τον ύπνο σου. Θέλω να σου φέρω ένα περιβολάκι ζωγραφισμένο με λουλουδόσκονη πάνω στο φτερό μιας πεταλούδας για να σεργιανάει το γαλανό όνειρό σου. Θέλω να σου φέρω ένα σταυρουλάκι αυγινό φως δυο αχτίνες σταυρωτές απ’ τους στίχους μου να σου ξορκίζουν το κακό να σου φωτάνε μη μου σκοντάψεις, κοριτσάκι, έτσι γυμνόποδο και τρυφερό στ’ αγκάθι κ’ ενός ίσκιου. Κοιμήσου. Να μεγαλώσεις γρήγορα. Έχεις να κάνεις πολύ δρόμο, κοριτσάκι, κ’ έχεις δυο πεδιλάκια μόνο από ουρανό. Κοιμήσου. Το πρόσωπο της μητερούλας φέγγει πάνω απ’ τους ρόδινους λοφίσκους του ύπνου σου εαρινό φεγγάρι ανάμεσα από τα στάχυα της έγνοιας της και τα τριαντάφυλλα των τραγουδιών μου. Κοιμήσου, κοριτσάκι. Είναι μακρύς ο δρόμος. Πρέπει να μεγαλώσεις. Είναι μακρύς                         μακρύς                                     μακρύς ο δρόμος. Νίκου Γκάτσου -  «Νάνι το γαρούφαλό μου» Νάνι το παιδί μου νάνι που δεν ήθελε νερό, τ' άλογό μας το μεγάλο. Αχ καρδούλα μου ποιος ξέρει  τι να λέει το ποταμάκι στο λιβάδι το χλωρό. Νάνι, το νερό το μαύρο μες στα πράσινα χορτάρια που ψιλό τραγούδι πιάνει. Νάνι την τριανταφυλλιά μου που τη γης δάκρυο ποτίζει, τ' άλογό μας το καλό. Έχει πόδια λαβωμένα, τραχηλιά κρουσταλλιασμένη, έχει ένα ασημένιο λάζο καρφωμένο μες στα μάτια. Μόνο μια φορά σαν είδε τ' αντρειωμένα τα βουνά εχλιμίντρισε κι εχάθη στα νερά τα σκοτεινά. Αχ πού πήγες άλογό μου που δεν ήθελες να πιεις, αχ μαράζι μες στο χιόνι. Νάνι το γαρούφαλό μου που τη γης δάκρυο ποτίζει, τ' άλογό μας το καλό. Μην έρχεσαι μη μπαίνεις, το παρεθύρι κλείσ' το με φυλλωσιές ονείρου, μ' όνειρα φυλλωσιάς. Κοιμάται το παιδάκι μου, σωπαίνει το μωρό μου. Αχ πού πήγες άλογό μου που δεν ήθελες να πιεις, άλογο της χαραυγής.